Над нёманскім берагам

20 чэрвеня ў г. Стоўбцы адбыўся Рэспубліканскі навукова-практычны семінар “Стаўбцоўшчына на гісторыка-культурнай карце Беларусі”, прымеркаваны да Года малой радзімы.

Семінар стаў чарговым крокам у праграме навукова-асветніцкіх мерапрыемстваў, што праводзяцца Інстутутам мовазнаўства імя Якуба Коласа разам з органамі мясцовага кіравання. Звычайна такія мерапрыемствы маюць інтэграваны характар, сумяшчаючы даследаванні па гісторыі, літаратуразнаўстве, культуралогіі пры вызначальнай ролі мовазнаўчай навукі. Гэта невыпадкова, таму што пераважная большасць крыніц па гісторыі і культуры рэгіёнаў – гэта пісьмовыя тэксты розных эпох і перыядаў, розных жанраў і разнавіднасцей.

ХІХ Міжнародная навуковая канферэнцыя Камісіі па славянскім словаўтварэнні пры Міжнародным камітэце славістаў “Славянская дэрыватаграфія: слоўнікі вытворных слоў і вытворныя словы ў слоўніках”

3–7 чэрвеня 2019 года ў Інстытуце мовазнаўства імя Якуба Коласа Цэнтра даследаванняў беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі адбылася ХІХ Міжнародная навуковая канферэнцыя Камісіі па славянскім словаўтварэнні пры Міжнародным камітэце славістаў “Славянская дэрыватаграфія: слоўнікі вытворных слоў і вытворныя словы ў слоўніках”.

Дыялекталагічная экспедыцыя ў Сенненскі раён

З 27 па 31 мая супрацоўнікі аддзела дыялекталогіі і лінгвагеаграфіі, загадчык аддзела Вераніка Мікалаеўна Курцова і вядучы навуковы супрацоўнік Любоў Пятроўна Кунцэвіч,  былі ў дыялекталагічнай экспедыцыі ў Сенненскім раёне.

Гэта экспедыцыя, як і тыя, што праводзіліся ў папярэднія гады, была мэтавай. Дыялектолагі працягваюць назапашваць запісы, якія пасля расшыфроўкі будуць уключаны ў новае перспектыўнае выданне “Хрэстаматыя па беларускай дыялекталогіі. Усходняя зона”. Адначасова гукавыя запісы папоўняць фанатэку традыцыйнага  беларускага маўлення.

Так складваецца, што сёння перад кожнай новай экспедыцыяй у дыялектолагаў узнікае трывожнае пытанне, ці зможам дабрацца да вёскі, ці засталіся ў вёсках людзі стараэйшага пакалення, якія нарадзіліся перад вайною ці ў час вайны, бо найперш яны маюць багатыя ўспаміны і могуць расказаць пра розныя жыццёвыя падзеі.

123

123

Запрашаем!

Гісторыя роднага краю ў тапонімах

29–30 красавіка 2019 года супрацоўнікі Інстытута мовазнаўства імя Якуба Коласа НАН Беларусі Таццяна Аліферчык (сектар этналінгвістыкі і фальклору) і Вадзім Шклярык (аддзел дыялекталогіі і лінгвагеаграфіі) выступілі членамі журы другога тура рэспубліканскага этапу конкурсу навуковых даследчых краязнаўчых работ навучэнцаў ва ўзросце 13–17 гадоў з устаноў агульнай сярэдняй адукацыі, дадатковай адукацыі дзяцей і моладзі.

Рукапісы беларуска-татарскага паходжання XVII стагоддзя ў фондах бібліятэкі Лейпцыгскага ўніверсітэта

Старшы навуковы супрацоўнік аддзела славістыкі і тэорыі мовы Тарэлка Міхаіл Уладзіміравіч на працягу двух месяцаў знаходзіўся ў службовай камандзіроўцы ў г. Гале (Германія). У час камандзіроўкі была працягнута праца па даследаванні рукапісу беларуска-татарскага паходжання XVII ст., так званага хамаіла, які захоўваецца ў фондах бібліятэкі Лейпцыгскага ўніверсітэта (сігнатура B.or.280). Да нашых часоў захаваліся сотні рукапісаў татараў Вялікага княства Літоўскага канца XVI – пачатку ХХІ стст, якія змяшчаюць тэксты на арабскай, цюркскай, беларускай і польскай мовах запісаныя арабскім пісьмом. Яны ёсць у дзяржаўных кнігасховішчах Беларусі, Літвы, Польшчы, Расійскай Федэрацыі, Вялікабрытаніі, Украіны, Германіі, Латвіі, а таксама ў прыватных зборах. Але пераважная большасць гэтых рукапісаў датуецца ХІХ – пачаткам ХХ стст., у той час як рукапісаў XVI – XVII стст. захаваліся лічаныя адзінкі. Таму даследаванне менавіта гэтага помніка мае вельмі важнае значэнне. Пры гэтым мы не ведаем, як гэты рукапіс апынуўся ў Германіі. Вядома толькі, што на пачатку XVIII ст. ён ужо быў там.

Глядзіце таксама

  • Корпус беларускай мовы